|
Acil Durum Aydınlatmasının
genel amaçları :
Çıkış
yollarının etkili bir şekilde işaretlenmesini sağlamak
Merdiven (basamak ) seviye farkı, daralma ve engeller gibi
tehlikeli geçişleri belli etmek
Aydınlatma
kesilse bile, güvenlik çıkışlarını açıkça görülebilir hale
getirmek
Yanıcı veya
patlayıcı maddelerin depolandığı yerler ile tanınmadığında veya
terk edildiğinde kişişel güvenliği tehlikeye sokabilecek ekipman
veya makinaların bulunduğu yerlerde gerekli aydınlatmayı
sağlamak
Işıklar aniden
kesildiğinde özellikle kalabalık yerlerde oluşabilecek paniği
engellemek.
Referans
Standartlar :
Yurtdışında
farklı mekan türlerine göre, acil durum aydınlatması için
tasarlanmış armatürlerin ve sistemlerin gereklerini tanımlayan
pekçok sayıda kanun, kararname ve yönetmelik vardır.Ülkemizde 26
Temmuz 2002 tarih ve 24827 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan
‘’Binalarının Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’’ te bu
konularla ilgili tanımlar verilmektedir.
Güvenlik
aydınlatması, itfaiyenin onayı gereken halka açık heryerde
olmalıdır.
Özellikle:
Genel, halka
açık eğlence yerleri
100 (yüz) 'den
fazla işçi çalışan endüstri firmaları
Yanıcı veya
patlayıcı madde işlenen veya depolanan yerler.
300 araçtan
fazla kapasitesi olan garajlar ve çok katlı otoparklar.
25 yataktan
fazla kapasiteli otel, misafirhane, yurt veya konaklama yerleri
Toplam yüzey
alanı 400 m²'den büyük olan alışveriş merkezleri, perakende
satış mağazaları veya toptan satış mağazaları
500 'den fazla
çalışanı olan şirketler veya ofisler
Televizyon veya
sinema film stüdyoları, film banyo ve baskı mekanları
100'den fazla
kişinin bulunduğu hertürlü okul, yatılı okullar, akademiler
veya benzeri okullar
Hastaneler veya
25 yataktan fazla kapasiteli klinikler, ayakta hasta tedavisi
yapılan klinikler.
32 metreden
yüksek ikamet yerleri (evler, binalar)
Tanınmadığı
veya terk edildiği zaman can ve mal kaybına yol açabilecek
ekipman veya makinaların kurulu olduğu yerler (örneğin, yüksek
riskli endüstriler, termik santraller, elektrik dağıtım hücre ve
üniteleri, elektrik dağıtım panosunun bulunduğu yerler v.s.)
Enaz
(minimum) aydınlatma değerleri:
Genel
mekanların güvenli bir şekilde boşaltılması için (ve çıkışlar)
için, mekanlar yönetmeliklerde tanımlandıkları alanlara göre,
aşağıdaki enaz aydınlatma değerlerine sahip olmalıdır.
Çıkış
Yollarında; Yatay eksenden 1 metre yüksekte enaz 2 lux, merdiven
ve kapılarda enaz 5 lux.
Kolaylıkla
panik olunabilecek alanlar da; Aydınlatma enaz 2 lux olmalıdır.
Yüksek risk
taşıyan alanlar da; 15 lux'ten az olmamak üzere, genel
aydınlatma sisteminin %10'u
Hareket
Zamanı:
Ana aydınlatma
sistemi arızalandığında, güvenlik aydınlatması çok kısa bir
zaman ( 0,5 saniye veya daha az) içerisinde devreye girmelidir.
Süreler- Güç
kaynağı kontrolleri ve değişiklikler;
Acil durum
aydınlatması için kullanılan bağımsız armatürler, en az 4 yıllık
normal operasyon için tasarlanmış, onaylı bataryalar içermek
zorundadır. Bu sürenin sonunda, kalan kapasitenin hala gerekli
en az süre sınırları sağlaması kontrol edilmelidir. Eğer
sağlamıyorsa acilen değiştirilmelidir.
Gerekli enaz
süre sınırları, acil durum armatürlerinin kurulu olduğu
yerlere göre farklılık gösterir. Fakat
Okul
binalarında 30 dakika
Genel eğlence
yerleri, umumi odalar, oteller, turist konaklama yerleri, ticari
alanlarda 1 saat
Yeraltı raylı
sistemleri (metro) 2 saat
Hastanelerde 3
saat (yedek güç varsa 1 saat) ten az olamaz.
Armatürler
aşağıdaki şekilde ayrılırlar:
Sürekli olmayan
(non-maintained) aydınlatma acil durum armatürleri lambalar
sadece genel aydınlatmada arıza olursa çalışırlar (devreye
girerler)
Sürekli
aydınlatma (maintained lightning) acil durum armatürleri;
lambalar- genel aydınlatma çalışırken bile-sürekli olarak
çalışırlar.
Kombine acil
durum armatürleri; enaz bir tanesi acil durum devresinden
beslenen 2 lamba içerirler.
Bağımsız acil
durum armatürleri, bütün bileşenlerinin (lamba, batarya, kontrol
ünitesi ve eğer varsa test ve işaretleme cihazları gibi)
armatürlerin içerisinde veya yakınında (enfazla 1 m) bulunduğu
sürekli veya sürekli olmayan acil durum aydınlatma türüdür.
Dolum
zamanı:
Bataryanın tam
olarak şarj olması için gereken süre normal olarak 24 saate
kadardır. Bazı konum tipleri için, düzenlemeler
Batarya şarj
aletinin otomatik olması koşulu ile yapılmış olup örnek olarak
bataryaları 12 saat içinde tamamen şarj ediş aşağıdaki sürelerde
hizmete sunar:
30 dakika (DMI
26.08.92 ) - Okul binaları için
1 saat (DMI
09.04.94) -Turizm - otelcilik tesisleri
1 saat (DMI
18.03.96)-Spor merkezleri için
1 saat (DMI
19.08.96) -halka açık tüm merkezler
Circuit
Characteristics
Güvenlik
servisleri (hizmetleri) besleme devresi diğer devrelerden
bağımsız olmalıdır. Elektriksel arızaları önlemek için, besleme
devrelerinin normal hareketini tehlikeye sokabilecek hareket
veya düzenlemelere karşı, ayrı (distine) multipolar kablolar,
ayrı (separate) gidiş yolları (kablo kanalıda olabilir)
(koruyucu borula, tüpler), ayrı birleşme kutuları, yanmaz
maddeler, farklı yollara sahip devrelerin kullanımı gerekli
olabilir.
Çalışma ve
Bakım:
Güvenlik
aydınlatma sisteminin, çalışma kontrol ve bakımı kalifiye
elemanlara verilmelidir. Bu eleman, güvenlik aydınlatma sistemi
kadar, genel topografik ve elektriksel sistem montajı konusunda
onların emrinde olmalıdır. Sistem her sene yetkili personel
dışında birisi tarafından derinlemesine incelenmeli ve sonuçlar
özel bir kayıt olarak tutulmalıdır.
Ayda bir,
özellikle parçaların onarımından sonra sistemin verimliliği
kontrol edilmelidir.
6 ayda bir,
armatürlerin tümü kontrol edilmelidir. Her hafta, sistemin
çalışması elle kontrol edilerek, kontrol edilmelidir., |
