|
X ışını 1895 yılında Alman fizikçi Wilhelm Röntgen tarafından
bulunmuştur. En büyük özellikleri radyasyon yaratırlar,
cisimlerden geçme özelliği ve fotoğraf filmleri üzerinde
etkileri vardır. Röntgenlerde hedef resim X ışını kaynağı ile
fotoğraf filmi arasına konularak nesnenin röntgeninin film
üzerine düşmesi sağlanır X-ray cihazlarında X-ray ışınları
üreten bir ışık kaynağı ve bu kaynağın karşısında ışınları
algılayan detektörler mevcuttur. Işık kaynağı ve detektörler
arasında konvektör üzerinden geçen nesneler yoğunluklarına göre
X ışınlarını değişime uğratır ve bu değişimler detektörler
tarafından algılanarak cisimlerin silüetleri monitöre
yansıtılır. Bu silüetler renkli monitörlerde cisimlerin organik,
inorganik durumlarına göre turuncu, mavi, yeşil renklerde,
siyah-beyaz monitörlerde ise grinin farklı tonlarında ekrana
yansıtılır.
Cihazın(Xray Cihazı) etrafında
görev yapan personel sağlık güvenliği yönünden Dozimetre (alınan
radyasyon miktarını gösterir) kullanmalıdır. X-Ray tünelinin
etrafı radyonun dışarı çıkmasını önlemek için kurşun levhalarla
giriş ve çıkışları da boşluk bırakmayacak şekilde kurşun viril
perdeler konulmuştur. Ancak ne olursa olsun bir radyon kaynağı
mevcut ve bagajların giriş ve çıkışlarında tünel giriş-çıkış
perdelerinin açılıp kapanması esnasında dışarı çıkan radyasyon
insan sağlığı açısından tehlike arz etmektedir.
X-Ray
Cihazları Teknik Şartnamesi
Cihaz, yolcu
bagajları açılmadan bagajların içini net ve ayrıntılı bir
şekilde görüntülemek amacıyla kullanılacak olup kontrol işlemine
tabi tutulan bagaj monitör büzerinde görüntülenirken diğer
taraftan cihazın hafızasında saklanmalı ve müteakip bagaj
tarafından silinmemelidir. Ayrıca ekranda duran son bagaj
çerçeve içine alınmalıdır. Monitör dokuz bölgeye ayrılarak
incelenebilmelidir. Dokuz bölgeli zoom en az 4X olacaktır.
Variable zoom (ekran üzerinde dokuz bölgeden bağımsız olarak
arzu edilen yerde istenen büyüklükte zoom) özelliği de en az 8 X
olmalıdır. Zoom fonksiyonu devrede iken makine duracak, bagaj
geçişine müsaade etmeyecektir.
Cihaz kendi
tipinin en son geliştirilmiş olan bilgisayar tabanlı yapıda olup
( min. Pentium III 883 ) bütün fonksiyonlarını bilgisayar
vasıtası ile ifa edecek ve gövde üzerinde fonksiyon ifa eden
kart olmayacaktır. Kullanılan bilgisayar Windows tabanlı işletim
sistemine sahip olmalı, dosya yönetimi, arşiv yedekleme
özelikleri kolaylıkla yapılmalıdır. Bu şart çok açık izah
edilecek, aksi diskalifiye sebebi olacaktır. Satın alınacak
cihazlar model ve tip olarak birbirinin aynı olacaktır. Tamamen
yeni malzemeden üretilmiş olup firma bedeli mukabili on sene
yedek parça temin etmeyi taahhüt edecektir.
X Ray
Cihazların tünel ölçüleri en az 60 X 40 cm olacaktır.
Cihazların(xray
cihazı) elektronik devreleri modern, modüler yapıda ve
soketli tip imal edilmiş olup hiçbir lehimli bağlantı
olmayacaktır. Cihazların işletilmesi en acemi insan tarafından
bile kolaylıkla yapılabilecek ve işletme personelinin hatalarına
asgariye indirmek için, tek 17” monitörlü, kontrol klavyesi su
geçirmez ve kullanışlı, her fonksiyon için tek tuşla fonksiyonel
olup ayrıca mause ile de kumanda edilebilir olacaktır. Söz
konusu klavye gereğinde başka bir yere taşınabilmesi için sabit
değil seyyar olmalıdır.
İşletme içinde
eleman yetiştirebilmek ve kullanıcı personelin çeşitli
dönemlerde eğitimini sağlamak amacıyla, her cihazda simule
edilmiş görüntüleri içeren, operatör eğitim programı yüklü
olacaktır. Görüntü tek tuş kumandası ile renkliden siyah beyaza
veya siyah beyazdan renkliye dönüşecektir.Şüpheli bagaj
incelenirken tek tuş darbesi ile ekrandaki hâlihazır görüntüyü
tekrar tarayarak maksimum simule edilmiş çok net görüntü
sağlayacaktır. Bu şart çok açık izah edilecek aksi diskalifiye
sebebi olacaktır.
Cihazın(xray
cihazı) taşıyıcı birimindeki mekanik kısımlar en az seviyede
tutulacak ve periyodik bakım, servisi için tasarımı düzgün
olacaktır. Taşıyıcı bantlar için kullanılan motor gürültüsüz ve
uzun ömürlü olacaktır. Konveyör hızı 0.20m/saniyeden az
olmamalıdır. Cihazların kumanda klavyesi üzerindeki, analizi
kolaylaştırmak için kısa yol tuş özelliği olmalıdır. Bu tuşlar
vasıtası ile ileri analiz özelikleri olan, variable gamma
(değiştirilebilir parlaklık), variable density zoom
(değiştirilebilir yoğunluk analizi), edge enhancement
(değiştirilebilir kenar piksel genişletme) yapılmalıdır. Cihaz
ayrıca variable color stripping (değiştirilebilir renk geçişi)
özeliğine sahip olmalı ekrandaki resimiçerisindeki metal, yarı
metal, organik metaller sadece kendi renk tonunda gösterilirken
diğer malzemeler siyah beyaz renkte olmalıdır.
Cihazın(xray
cihazı) otomatik ve manuel arşivi olmalı ve bu özelliği hard
diske kayıt yapmalıdır, cihaz en az 15.000 görüntüyü arşivine
alabilmelidir. Cihazdan bagaj geçmediği sürede boş kayıt
yapmamalıdır. Arşivdeki imajlar tarih ve saat ile geri
getirilebilmelidir, geri getirilen imajlar üzerinde irdeleme
(organik/inorganik, zoom vs.) yapılabilmelidir. Arşiv, daha
evvel saptanmış belli bir doluluğa geldiğinde otomatik olarak
eskileri silmelidir. Arşiv kayıtlarını yedeklemek için cihaza CD
yazıcı veya dijital video kaydedicisi bağlanmalıdır. Bunun için
cihaz bilgisayarında gerekli haberleşme portları olmalıdır.
Firma teklifinde, cihaza ait MTTR ( Main Time To Repair ) ve
MTBF ( Main Time Between Failures ) sürelerinin
belirteceklerdir. Cihazın kendi kendini test etme özelliği
olacaktır. 24 saat çalışmaya müsait olacaktır. Cihazın tünel
girişinde en az 60 cm ve çıkışında en az 100 cm orijinal krom
roller tablalar bulunacaktır.
Firma
teklifinde xray cihazının şüpheli cisimleri nasıl tespit
ettiğini detaylı bir şekilde açıklayacaktır. Cihazlar(x-ray
cihazı) organik, inorganik ayrımı yapabilecektir. Şüpheli
bagajlardaki patlayıcı, narkotik, para, altını gibi nesneleri
otomatik olarak renkli yuvarlağa alarak ve sesli alarm vererek
uyarmalıdır. Tehlikeli objeyi kırmızı yuvarlağa aldıktan sonra
bandın otomatik olarak durması veya durmadan devam edebilmesi
seçeneği olmalıdır. Sesli alarm süresi de ayarlanabilir
olmalıdır. Cihazda operatör denetleyici TIP programı
bulunacaktır . TIP raporlarını disket üzerine almak için disket
sürücü olmalıdır. Cihaz bilgisayarında yazıcı bağlantı çıkışı da
bulunacaktır.
Yüksek
absorbsiyonlu cisimlerin arkasına gizlenmiş düşük absorbsiyonlu
cisimler aynı anda ekranda görülebilir olacaktır. Bunun nasıl
sağlandığı ise teklif veren firmaca açıklanacaktır.
X-ray ünitesi ile ilgili
aşağıda belirtilen özellikleri bulunmalıdır.
X-ray
jeneratörünün anot voltajı en az 140 kV, tüp akımı en az 0.4 mA,
ışın açılımının değeri belirlenir.
Ø Çözünürlük
yoğunluğu en az 38 AWG olacaktır.
Ø Çelik saç
işleme kalınlığı en az 27 mm olacaktır.
Ø X-ray tüpünün
çalışma voltajı 220+/- %10V.50+/-%3 Hz. olacaktır.
Ø Radyasyon
kaçağı kabin yüzeyinden 5 cm uzaklıkta 0.1 M.rem/saatten yukarı
olmayacaktır.
Dozimetre
Kullanımı
Ülkemizde iyon
radyasyonu yayan cihazların sertifikalandırılması ve
denetlenmesi TAEK (Türkiye Atom Enerjisi Kurumu) tarafından
yapılmaktadır. Bununla ilgili 24/03/2000 tarih ve 23999 sayılı
Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği mevcuttur. Dünya Sağlık
Örgütü’nün 1930’lu yıllarda günlük doz düzeyini 200 milirem
olarak kabul etmekte iken Atom Enerjisi Ajansı tarafından yıllık
2000 milirem olarak kabul edilmiştir. Ülkemizde Radyasyon
Yönetmeliği’ne göre yıllık 5000 milirem ( ’50 mSv ) kabul
edilmiştir.
http://www.guvenlikdanismanlik.com/xray-bagaj-kontrol-cihazlari.htm |
